Ko Mic Ke Sein – New Burmese History Q & A – Part 3

သမိုင္းအသစ္ ဖတ္စာအသစ္အတြက္ ဉာဏ္စမ္းေမးခြန္းမ်ား – ၃
ကိုမိုက္ခဲစိန္
ေအာက္တိုဘာ ၉၊ ၂၀၀၉
အခုဆက္ေရးရမယ့္ ေမးခြန္းေတြက ၂၀၀၁ ကေန လက္ရွိ ၂၀၀၉ အထိ ဉာဏ္စမ္းေမးခြန္းေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမးခြန္းေတြ အခ်က္အလက္ေတြ စုေဆာင္းတဲ့ေနရာမွာ ၀ိုင္းျပီး အၾကံေပးတာ ေ၀ဖန္တာေတြကိုလည္း ေက်းဇူးတင္ပါတယ္။ အဲသည္မွာ ေထာက္ျပၾကတာ တခုကေတာ့ ၁၉၉၅ – ၂၀၀၀ ကာလျဖစ္ပါတယ္။
အဲသည္မွာ အေမရိကန္မွာ ဒီမိုကရက္ေတြ အာဏာရတဲ့အခ်ိန္၊ လူရြယ္ ေျခတက္ ဘီလ္ကလင္တန္ သမၼတၾကီး ျဖစ္ေနခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ အဲသည္တုံးက အေမရိကန္က ႏိုင္ငံျခားေရး၀န္ၾကီးက မာဒလင္း ၾသဘရိုက္ပါ။ ေဒၚစုကို ေျခခ်ဳပ္မထားတဲ့ ကာလေတြ ရွိုျပီး စစ္ေထာက္လွမ္းေရးေတြ မိုးေကာင္းစဥ္၊ စစ္အုပ္စုနဲ႔ အင္န္အယ္ဒီတို႔ [...]

Ko Mic Ke Sing – New Burmese History Q & A – Part 2

သမိုင္းအသစ္ ဖတ္စာအသစ္အတြက္ ဉာဏ္စမ္းေမးခြန္းမ်ား – ၂
ကိုမိုက္ခဲစိန္
ၾသဂုတ္ ၂၈၊ ၂၀၀၉
စာဖတ္သူေတြဆီက ထပ္ျဖည့္ေပးတဲ့အခ်က္ေတြကို ေက်းဇူးတင္တဲ့ အေၾကာင္းေျပာပါေစခင္ဗ်ား။
ဥပမာ အာဏာသိမ္းျပီးခါစမွာ အေထြေထြသပိတ္ၾကီးကို စစ္အုပ္စုက ျဖိဳခြဲလိုက္တဲ့ဆီမွာ သပိတ္စခန္းေတြ ဘယ္လို ႏွိမ္နင္းသိမ္းပိုက္ခံရသလဲ ဆိုတဲ့ ေမးခြန္း။ ၀န္ထမ္းေတြကို မဆလပါတီက ထုတ္ပစ္လိုက္ျပီး ပါတီႏိုင္ငံေရး မလုပ္ရဆိုျပီး ကန္႔သတ္လိုက္တာ။ စစ္အုပ္စုက ၀န္ထမ္းေတြကို ေမးခြန္း ၃၃ ခုနဲ႔ စစ္တမ္းေကာက္ျပီး ဦးႏွိမ္ခဲ့တာ၊ အမွန္အတိုင္းေျဖမိလို႔ ၀န္ထမ္းေတြ အလုပ္ျဖဳတ္ခံရတာ။ ေက်ာင္းတက္ေရး မတက္ေရး ေက်ာင္းသားေတြ အျငင္းပြားခဲ့တာ။ စစ္အုပ္စုရဲ႔ စစ္ခုံရုံးမ်ား၊ ၅ (ည)၊ ၁၀(က)၊ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္၊ ၅ ႏွစ္၊ ၇ ႏွစ္၊ ၁၀ ႏွစ္ [...]

Ko Mic Ke Sein – New Burmese History – Q & A – Part One

သမိုင္းအသစ္ ဖတ္စာအသစ္အတြက္ ဉာဏ္စမ္းေမးခြန္းမ်ား – ၁
ကိုမိုက္ခဲစိန္
ၾသဂုတ္ ၂၅၊ ၂၀၀၉
ဒီတေခါက္ေျပာမွာကေတာ့ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ရွိျပီျဖစ္တဲ့ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံၾကီးရဲ႔ သမိုင္းမွတ္တမ္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္ျပီး ေျပာဆိုေနၾက၊ မွတ္တမ္းတင္ေနၾကတဲ့ေနရာမွာ အေျခခံေယဘူယ်အခ်က္ေတြမွာ မ်ားေသာအားျဖင့္ တူညီဖို႔၊ အမွန္အတိုင္း ရွိေနဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အႏွစ္ ၂၀ ေလာက္ ၾကာခဲ့ျပီး ေခတ္သစ္ႏိုင္ငံေရးသုခမိန္ ဆိုသူေတြက ကိုယ္လိုရာကို အဂၤလိပ္လို၊ ျမန္မာလို၊ တရုတ္လို၊ ဘာသာေပါင္းစုံနဲ႔ ေရးျပီး ေျပာဆို မွတ္တမ္းတင္ေနၾကေတာ့ လူၾကီးေတြေကာ၊ လူငယ္ေတြမွာ ဘယ္အခ်က္အလက္ကို အမွန္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားျပီး အေျခခံစဥ္းစားရမယ္ဆိုတာ မသိဘဲ ျဖစ္မွာ စိုးလို႔ျဖစ္ပါတယ္။

Khin Myo Chit – Free Press is not free

သတင္းစာလြတ္လပ္မႈ ႏွင့္ တာ၀န္
ခင္မ်ဴိးခ်စ္
ၾသဂုတ္ ၉၊ ၂၀၀၉
(၁၉၈၈ ၾသဂုတ္ ၈ – ၈၈၈၈ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပုံၾကီး ၂၁ ႏွစ္ ရွိခဲ့ျပီ ျဖစ္သည္။ ထုိစဥ္က အျဖစ္အပ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စာေရးဆရာမၾကီး ေဒၚခင္မ်ဴိးခ်စ္က ေအာက္ပါေဆာင္းပါးတပုဒ္ကုိ ေရးသားခဲ့ဖူးသည္ကုိ ျပန္လည္တင္ျပအပ္ပါသည္။)
ခုတေလာ သတင္းစာေတြ ပလူပ်ံသလုိ ထြက္ေနတယ္။ ႏွစ္ေပါင္း ၂၆ ႏွစ္ ၾကာ ခ်ဴပ္ကိုင္ခံခဲ့ရတဲ့ သတင္းစာလြတ္လပ္မႈကို လက္၀ယ္ ရရွိခဲ့ၾကတယ္။ လြတ္လပ္မႈအခြင့္အေရးကုိ တာ၀န္မဲ့ မသုံးမိၾကဖုိ႕ အလြန္ အေရးၾကီးပါတယ္။ အဲဒီလုိ အေလ့အက်င့္ အျပဳအမူေတြဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အားထားရာျဖစ္တဲ့ သတင္းစာလြတ္လပ္မႈကုိ ပ်က္စီးေစတတ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္မႈဆုိတာလဲ တာ၀န္ႏွင့္ ယွဥ္တဲြေနပါတယ္။ တာ၀န္မဲ့ရင္ လြတ္လပ္မႈ ဆုံးရူံးတတ္ပါတယ္။

Aung Way – 23 ( final part )

ပဥၥမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၂၃) (နိဂုံးပုိင္း)
ေအာင္ေဝး

ဇန္နဝါရီ ၃၊ ၂၀၀၉

(photo: REUTERS – Apichart Weerawong, Dec 5 1996)

အာဇာနည္မ်ဳိး၊ ေသ႐ိုးမရွိ။
၁၉၈၉ခုႏွစ္၊ ၄၂ ႏွစ္ေျမာက္ အဇာနည္ေန႔အေရးအခင္းမွာပဲ က်ေနာ္တုိ႔ ပုသိမ္ေထာင္ထဲ ျပန္ေရာက္သြားၾကပါတယ္။ ပုသိမ္မွာ က်ေနာ္တုိ႔ကုိဖမ္းတဲ့ ဇူလုိင္လ ၂ဝ ရက္ေန႔မွာပဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ တကၠသိုလ္ရိပ္သာလမ္း ေနအိမ္ကုိ နဝတစစ္တပ္က အလံုးအရင္းနဲ႔ ဝင္စီးၿပီး ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္နဲ႔ ထိန္းသိမ္းလုိက္ပါေတာ့တယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ျခံထဲမွာေနၾကတဲ့ သံုးေရာင္ျခယ္ေက်ာင္းသားေတြကုိ ဖမ္းဆီးၿပီး အင္းစိန္ေထာင္ထဲ ပုိ႔လုိက္ပါၿပီ။ ဒီသတင္းကို က်ေနာ္တုိ႔ ပုသိ္မ္ေထာင္ထဲျပန္ေရာက္ၿပီး တပတ္ေလာက္ေနေတာ့မွ သိခဲ့ရတာပါ။

Aung Way – 22

ပဥၥမျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၂၂)
ေအာင္ေဝး
ဒီဇင္ဘာ ၂၈၊ ၂၀၀၈

‘မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစ၊ ခ်စ္ေနေသးသည္၊ ေၾကြးေၾကာ္စူးရဲ၊ အားမာန္ခဲတဲ့၊ တုိက္ပြဲထဲက ျပည္သူေတြ’ ကြယ္လြန္သူ ကဗ်ာဆရာ ေမာင္ေလးေအာင္ရဲ႕ ‘အခ်စ္ျဖင့္ စီးဆင္းေနေသာ ႏွလံုးအိမ္’ ကဗ်ာကုိ က်ေနာ္ အၿမဲ ရြတ္ဆုိတတ္တယ္။

ျပည္သူေတြထဲမွာ လူငယ္ေတြလည္း ပါတယ္။ ‘လူငယ္ေတြဟာ ျပည္သူေတြပဲ’ ဆုိတဲ့ ရုရွား ကဗ်ာဆရာ ယက္ဖ္တူရွင္ကုိရဲ႕ ကဗ်ာကုိလည္း က်ေနာ္သတိရေနတယ္။

Aung Way – 21

ပဥၥမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၂၁)

ေအာင္ေဝး

ဒီဇင္ဘာ ၂၀၊ ၂၀၀၈

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဧရာဝတီတိုင္းခရီး အေနာက္ျခမ္းခရီးစဥ္က ၁၉၈၉ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလ မကုန္ခင္မွာပဲ ၿပီးဆံုးသြားခဲ့ပါၿပီ။ မၿပီးဆံုးေသးတာကေတာ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ခရီးစဥ္မွာ ဖမ္းခံရၿပီး အာမခံနဲ႔လႊတ္ထားတဲ့ က်ေနာ္တုိ႔ အမႈပါပဲ။
ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ NLD အဖြဲ႔ဝင္ ဆယ့္ေလးငါးေယာက္ကုိ အာဏာဖီဆန္မႈ၊ ပုဒ္မ ၁၄၄နဲ႔ ပုသိမ္ၿမိဳ႕ တိုင္းတရား႐ံုးမွာ တရားစြဲဆုိထားပါတယ္။ တရားသူႀကီးက က်ေနာ္တို႔ကုိ ယမန္ေလး တပတ္၊ ခုနစ္ရက္တခါ ႐ံုးခ်ိန္းမွန္မွန္ေပးၿပီး အမႈကုိ မၾကာၾကာေအာင္ အခ်ိန္ဆြဲ စစ္ေဆးေနရတယ္။
က်ေနာ္တုိ႔ဘက္က ႐ံုးခ်ိန္းကုိ ယမန္ႀကီးႏွစ္ပတ္၊ ဆယ္႔ေလးရက္ခြာၿပီး ခ်ိန္းေပးဖုိ႔ တရား႐ံုးကုိ တင္ျပေတာင္းဆုိ႔ေပမယ့္လည္း တရားသူႀကီးက လက္မခံဘဲ ပယ္ခ်လိုက္ပါတယ္။

Aung Way – 20

ပဥၥမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၂၀)

ေအာင္ေဝး

ဒီဇင္ဘာ ၁၃၊ ၂၀၀၈

‘မုိးကုပ္စက္ဝုိင္းမွာေတာ့ မုန္တုိင္းမိုးတိမ္ေတြက ဆင္ေနဆဲပါပဲ’
က်ေနာ္တုိ႔ ဧရာဝတီစည္းရံုးေရးခရီးစဥ္မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ေျပာခဲ့ဖူးတဲ့ အလကၤာစကား တခြန္းပါ။ က်ေနာ္တုိ႔အမွတ္ရေနၾကတယ္။

ပုသိမ္အက်ဥ္းေထာင္ထဲမွာလည္း နဝတရဲ႕ မုန္တုိင္းမုိးတိမ္ေတြက ရုိင္းရိုင္းစုိင္းစုိင္း ဆင္ေနခဲ့တာပါ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ေရွ႕ခရီးဆက္ဖုိ႔ ပုသိမ္ကေန ထြက္ခြာသြားၿပီလည္းဆုိေရာ အက်ဥ္းေထာင္အာဏာပိုင္ေတြဘက္က က်ေနာ္တို႔အေပၚ တင္းက်ပ္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈေတြ စလုပ္လာေတာ့တာပါပဲ။

Aung Way – 19

ပဥၥမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၁၉)

ေအာင္ေဝး

ဒီဇင္ဘာ ၆၊ ၂၀၀၈

နဝတ ေခတ္တုန္းက ကေလးေတြေျပာၾကတဲ့စကားတခြန္း ျပန္အမွတ္ရမိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ ‘ကလိန္စိျငမ္းဆင္၊ ၿငိမ္ပိလမ္းစဥ္’ ဆုိတဲ့ စကားပါပဲ။
နဝတ စစ္အုပ္စုဟာ ဘယ္ေလာက္ေတာင္ ကလိမ္စိျငမ္းဆင္ လုပ္သလဲဆုိရင္ အခု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဧရာဝတီတုိင္း အေနာက္ျခမ္းခရီးစဥ္ကုိသာ ၾကည့္ပါေတာ့။

Aung Way – 18

ပဥၥမျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္တည္ေထာင္ခန္း (၁၈)
ေအာင္ေဝး

ႏုိ၀င္ဘာ ၂၉၊ ၂၀၀၈

‘ရန္သူဆန္႔က်င္ခံရျခင္းဟာ ကိစၥဆုိးမဟုတ္ ကိစၥေကာင္းျဖစ္တယ္’
ပုသိမ္အက်ဥ္းေထာင္ရဲ႕ နံနက္ခင္းတခုမွာ က်ေနာ္၊ က်ေနာ္နဲ႔အတူ အဖမ္းခံေနရတဲ့ NLD လူငယ္ေတြကို အားေပးစကား ေျပာလိုက္ပါတယ္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ဧရာဝတီတိုင္း အေနာက္ျခမ္း စည္းရုံးေရးခရီးစဥ္ မျပီးဆံုးေသးခင္မွာပဲ က်ေနာ္တို႔ အဖမ္းခံလိုက္ရတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကေတာ့ ငပုေတာ၊ ျပင္ခရုိင္၊ ဟုိင္းႀကီးကြၽန္း၊ ကပၸလီပင္လယ္ျပင္ထဲမွာပဲ ရွိေနပါေသးတယ္။